Miss Industrie = Sholes & Glidden

De Amerikaan Latham Sholes is niet de uitvinder van de eerste schrijfmachine. Wel degene die de juiste elementen bijeenbrengt in ťťn machine. En het (on)geluk heeft om tot het uiterste van zijn kunnen te worden gedreven door Densmore, een geldschieter die nog meer in Sholes' schrijfmachine gelooft dan hijzelf. Samen tekenen ze de blauwdruk voor de schrijfmachine die het leven op kantoor voorgoed verandert, en een machtige industrietak op poten zet: die van de kantoormachines.

1867, Milwaukee, US

In Kleinstubers machinewerkplaats geven ingeweken Duitse ambachtslui het beste van zichzelf als metaal- en bronsgieter, graveur, stencilmaker, hersteller van naaimachines, en wat nog meer. Maar het is ook een verzamelplaats voor amateur-uitvinders.  In de zomer van 1867 steken drie vrienden er de koppen bijeen: Carlos Glidden (advocaat), Soule (burgerlijk ingenieur) en Latham Sholes (uitgever en politicus).
Die laatste werkt aan een apparaat om pagina's te nummeren, wanneer Glidden hem een artikel van de 'Scientific American' onder de neus schuift. Dat doet het verhaal van de Pterotype, een schrijfmachine-prototype. Sholes ogen fonkelen.

WWW

Sholes moet een visionair zijn, want het eerste wat hij typt is: WWW. Die letter slaat hij met een omgebouwde telegraaftoets aan, onderaan op een vel papier met behulp van een geleend carbonpapiertje. Maar de 'proof of concept' is geleverd. Waarna ze een rond gat in de keukentafel zagen om te testen of het ook lukt met meer letters. En dat doet het!

Geldschieter? Densmore!

Maar wat nu? Want voor een octrooiaanvraag is een compleet werkend model nodig. En Sholes en Glidden hebben zich al in de schulden gestoken voor de werkuren van Kleinstubers werklui. Sholes gaat driftig op zoek naar investeerders  en stuurt ook een - getypte - brief naar een man die hij twintig jaar eerder ontmoet heeft: James Densmore. Hij beschrijft in de brief zijn uitvinding en sluit hem af met Shakespeare:
There is a tide in the affairs of men - Which, taken at the flood, leads on to Fortune.

Een goede verstaander heeft maar een half woord nodig. Densmore hapt meteen toe, zelfs zonder de machine te hebben gezien.

Hij betaalt de zeshonderd dollar schulden en al het geld dat nog nodig zal zijn om de machine tot wasdom te brengen, in ruil voor een kwart van de opbrengsten. Weet Sholes veel dat Densmore net heeft beslist om heel zijn fortuin op het spel te zetten?

 

Laurel en Hardy

Wanneer Densmore de 'machine' voor het eerst te zien krijgt, gelooft hij zijn ogen niet. Hij ontdekt de ene na de andere fout in Sholes' 'afgewerkte' model. En dat gaat zo vijf jaar door! Het lijken wel Laurel en Hardy: de weemoedige, voorzichtige Sholes met fijne, grijze baard die al te vaak wil opgeven. En de bulderende, vuurrood bebaarde Densmore, die altijd zijn zin krijgt en Sholes achter de veren zit om eindelijk met een machine op de proppen te komen, die werkt. Dat lukt echt niet in de werkplaats van Kleinstuber, waarover een tijdgenoot verzucht: "Het lijkt wel of ze een horloge moeten maken in een smidse".

 

Densmore huurt dan maar een oude molen, maar ook daar slaagt hij er zonder machines en gespecialiseerde werklui niet in om gestandaardiseerde machines te maken. Enkele commerciŽle pogingen lopen met een sisser af. Densmore is radeloos, omdat hij al 31.000 dollar in een bodemloze put heeft gekieperd. En tůch blijft hij rotsvast in het succes geloven! Veel meer dan Sholes, wiens dochter Lillian op deze gravure de immense schrijfmachine bedient.

Promotor? Yost!

In 1872 krijgt Densmore het bezoek van George Washington Newton Yost. Een fijnbespraakt man met edel voorkomen, maar uiterst gewiekst - hij zou zelfs een ijskast aan een eskimo kunnen verkopen. Begin 1873 maakt hij de Remington-familie warm voor de productie van de  'Type-Writer' van Sholes en Densmore. Remington is een grote wapensmederij, die na de Amerikaanse burgeroorlog naar diversificatie van zijn productlijnen zoekt. Naaimachines maken ze ook al, dus waarom geen schrijfmachines? En ze hebben ook excellente technici in huis: Clough en Jenne, die de machine van top tot teen zuiveren van onvolmaaktheden.

Fabrikant? Remington!

De eerste machine rolt in april 1874 van de band bij Remington, bedrukt met: 'The Sholes & Glidden Type Writer, Manufactured by R. Remington & Sons, Ilion, N.Y.'.

Dat is onterecht, want Glidden speelde maar een ondergeschikte rol in zijn ontwikkeling. Eigenlijk had de machine 'Sholes & Densmore' moeten heten. Of om helemaal eerlijk te zijn: 'Densmore & Sholes'.

Succes blijft uit

Na jaren van noeste arbeid volgt ... de ontnuchtering. De schrijfmachine laat potentiŽle kopers totaal onverschillig. Ze gaat te vaak stuk en is verschrikkelijk duur (125 dollar - in een tijd dat een kantoorklerk 6 dollar per week verdient). Maar er is meer: een getypte brief wordt als onbeleefd ervaren, een verzorgd handgeschreven brief als wellevend.

Trouwens, de Sholes & Glidden schrijft alleen maar afschuwelijke HOOFDLETTERS. Een absoluut dieptepunt voor het moreel is de 'Centennial Exposition' van 1876 in Philadelphia. Daar doet ook de telefoon van Graham Bell zijn intrede, waarvoor het publiek stormloopt. Terwijl de Remington 1 nauwelijks in de kijker loopt.

Verkopers? Wyckoff, Seamans en Benedict

Met de Remington 2 van 1878 krijgt de schrijfmachine eindelijk de wind in de zeilen. Een shiftmechanisme zorgt nu voor kleine en grote letters en de kinderziekten zijn eindelijk verleden tijd. De glorietijd breekt aan wanneer het gedreven trio Wyckoff, Seamans en Benedict zijn exclusieve verdelers worden. Drie jaar later kopen ze de hele productielijn van Remington op, inclusief de familienaam.

Concurrenten

En wat is er met de gladde zakenman Yost gebeurd? Oh, die heeft in 1880 al de eerste concurrent op de markt gezet: de Caligraph, later gevolgd door de ... Yost. Net zoals de broers van Densmore ook hun eigen machine fabriceren!

 


Al het materiaal van deze site is beschermd door auteursrecht en mag
niet worden gebruikt zonder mijn uitdrukkelijke schriftelijke toestemming.

 

  Home
  |- Miss Schrijfmachine

  Miss Depressie
  Miss Schizofrenie
  Miss Langleven
  Miss Succes
  Miss Punt
  Miss Dierlijk
  Miss Snelheid
  Miss Moed
  Miss Stoer
  Miss Uitvinding
  Miss Europa
  Miss Industrie
  Miss Draagbaar
  Miss BelgiŽ
  Miss Dierbaar
  Miss Horror
  Miss Nouveau
  Miss Deco
 

 

 

 

  Schrijfmachine.be
    is een idee van:

Schrijfmachine.be is een initiatief van Schrijf.be copywriting.